Logo Rijkswaterstaat - Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Logo Rijkswaterstaat - Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Verkenningen: Wetenschap (en praktijk)

In een eerste analyse van ontwikkelingen rond RWS leken twaalf ontwikkelingen extra belangrijk. Rond die ontwikkelingen zijn kleine teams van RWS’ers op pad gegaan naar wetenschappers en deskundigen in de praktijk. De werkwijze verschilde per thema. Soms is uitvoerige literatuurstudie gedaan, dan weer zijn deskundigen gevraagd een essay te schrijven en rondom andere thema’s hebben groepsgesprekken plaatsgevonden. De meeste groepen hadden daarbij speciale aandacht voor de perspectieven van jongeren. De documenten die zijn voortgekomen uit deze verkenning zijn hieronder te vinden.

De opbrengst van de verkenningen voor Expeditie RWS2050 is zeer divers. Mocht je vragen hebben bij het lezen van de documenten of ervaar je problemen bij het tot je nemen van deze informatie, stuur dan een email naar ExpeditieRWS2050@rws.nl. Wij nemen dan zo snel mogelijk contact met je op.

Expeditieperiode: september – december 2019

De toekomst van de landbouw

De landbouw is om diverse redenen belangrijk voor Rijkswaterstaat. Een flink deel van het transport over weg en vaarweg is gerelateerd aan voedsel en landbouw. De agrarische sector gebruikt water en de productiewijze heeft  consequenties voor bodem en waterkwaliteit. Daarnaast is het ruimtegebruik van de landbouw in Nederland aanzienlijk. Om die redenen is aan Dick Veerman en Bianca van der Ha van Foodlog gevraagd een analyse te maken van de toekomst van de landbouw in Nederland. Zij hebben de belangrijkste bestaande scenariostudies geanalyseerd en 10 vooraanstaande denkers over voedsel en landbouw geïnterviewd. Dit heeft geleid tot het essay ‘Scenariostudie veranderingen in de Nederlandse landbouw’. Dit essay is aangevuld met een aantal interviews met jonge landbouwers en een drietal illustraties gebaseerd op de drie scenario’s.

Download:

Er zijn drie scenario’s gepresenteerd. Deze worden bepaald door de visie van de Nederlandse overheid op haar rol in de wereld, de EU en de vertaling daarvan in economische en sociale kansen en het gebruik van de ruimte in Nederland. Hieronder vind je drie illustraties, allen visualiseren zij één van de scenario’s. Klik op de illustratie om hem te vergroten.

Lees meerSluiten
Het mobiliteitssysteem van de toekomst

Het is vrij onvoorspelbaar hoe het mobiliteitssysteem er in 2050 uitziet. Deskundigen spreken meestal over verschillende combinaties van brandstof en min of meer automatisch vervoer. Daarnaast zijn er veel verwachtingen van een SMART-transportsysteem en Mobility as a Service. Bovendien zijn er diverse beelden de introductie van andere voertuigen: van hyperloops tot drones, van micromobiliteit en intelligente vaartuigen tot vliegende auto’s.

RUIMTEVOLK heeft op basis van bestaande scenariostudies, met name de Ruimtelijke Verkenningen 2018 van het Planbureau voor de Leefomgeving, vier scenario’s geschetst.

Download:

Lees meerSluiten
Demografische ontwikkelingen

De komende decennia staan in het teken van betekenisvolle demografische ontwikkelingen en onzekerheden. De vergrijzing zal tot ca. 2040 doorzetten. Daarnaast zal de immigratie belangrijk worden, al was het maar om voldoende arbeidskrachten te mobiliseren. Er bestaat ook veel onzekerheid over immigratie: wat zal de impact van klimaatmigratie zijn? Ook binnenlandse migratie heeft mogelijk grote invloed op de vraag naar infrastructuur.

Silke de Wilde bracht de belangrijkste ontwikkelingen in kaart en besprak die met deskundigen van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut , het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Bureau voor de Statistiek .

De verslaglegging van deze verkenning zal binnenkort verschijnen.  

Lees meerSluiten
Rommelend Europa

Het is voor Rijkswaterstaat relevant welke ontwikkeling Europa zal doormaken in de toekomst. En die toekomst is erg onzeker. Het is goed denkbaar dat er meer Europese samenwerking komt, of meer samenwerking tussen delen van de EU.Andersom is het denkbaar dat de EU uit elkaar valt. Wellicht zal dit bij sommigen een zucht van verlichting ontlokken: eindelijk geen Europese aanbestedings- of milieuregels meer! Maar minder internationale samenwerking kan het werk van Rijkswaterstaat ook veel moeilijker maken.

Een expeditieteam bestaande uit Jesse Luttik, Marketa Svobodova en Jack de Vries sprak met deskundigen in binnen- en buitenland en ontwikkelde drie scenario’s die voor Rijkswaterstaat relevant zijn. De verschillende verhalen zijn hieronder te downloaden.


Continent in Duigen

Download:


Informatie is macht

Download:


United States of Europe

Download:

Lees meerSluiten
Ontwikkelingen in de economie

Michiel Overkamp (RWS) dook voor Expeditie RWS2050 in de economie van de toekomst. Hij deed een literatuurstudie naar concepten als de donut economie, de platform economie en de beleveniseconomie. Hij sprak met zowel jonge economen (‘rethinking economics’) als gevestigde partijen bij universiteiten en een adviesraad. En hij maakte een verslag van zijn expeditie in de vorm van een krant, een gespreksverslag en een samenvatting van de bevindingen.

Download:

Lees meerSluiten
Veranderingen in waardepatronen en gedrag

Maatschappelijke waarden vormen een belangrijke basis voor het werk van Rijkswaterstaat. De waarde die gehecht wordt aan veiligheid is bijvoorbeeld zeer dominant aanwezig in ons werk in zowel de natte als de droge poot. Rijkswaterstaat is in het verleden best vaak geconfronteerd met nieuwe waardepatronen, die het werk van de organisatie in hoge mate hebben beïnvloed. Denk aan Amelisweerd en aan de discussies rond de stormvloedkering. Vandaar de vraag: wat zijn ontwikkelingen in waardepatronen die op basis van huidige trends redelijkerwijs kunnen worden verwacht? En onder welke condities zullen die verschuivingen tot gedragsverandering of een andere houding ten opzichte van Rijkswaterstaat leiden?

Ernst Haijtink, Eline Harteveld en Lianne van Kralingen deden een literatuurstudie en spraken met deskundigen. De verslaglegging hiervan is hieronder te vinden

Ook zijn er nieuwe ontwikkelingen die de vraag naar, en het denken over mobiliteit in een nieuw perspectief plaatsen. Mobiliteit staat namelijk niet op zichzelf. De blik van buiten is belangrijk. In het verslag ‘ Mobiliteit ontmoet Filosofie’ keken filosofen en beleidsmakers kritisch naar de betekenis van verkeer & vervoer en mobiliteit. De publicatie is tot stand gekomen door NMTM (New Movements in Transport and Mobility), Rijkswaterstaat, kennisplatform CROW, Platform31, provincie Noord-Holland en Platform WOW. Download het document hieronder.

Download:

Lees meerSluiten
Ontwikkelingen in de markt rond Rijkswaterstaat

Op dit ogenblik zijn tien grote bouwondernemingen de belangrijkste marktpartijen voor Rijkswaterstaat. Maar blijft dit zo? In welke mate zal internationalisering de wereld veranderen. Gaan de relaties tussen opdrachtgever en opdrachtnemer veranderen? Wat is de impact van nieuwe technologieën op de markt rond Rijkswaterstaat?

Keetie Sluyterman, Bram Bouwens, Joost Dankers en Gerarda Westerhuis schreven een essay over historische ontwikkelingen in het bedrijfsleven in Nederland. Zij bespraken dat met RWS’ers en mensen uit het bedrijfsleven, het verslag van die bespreking is hieronder ook te downloaden.  

Download:

Lees meerSluiten
De overheid van de toekomst

In het kader van de Expeditie RWS 2050 zijn diverse onderwerpen verkend. Eén van die onderwerpen is de overheid van de toekomst. Om het onderwerp overheid van de toekomst breed te verkennen, hebben we aan zeven experts met diverse achtergronden in de bestuurskunde, filosofie, publieke instituties, actuele beleidsdossiers en/of een internationale dimensie gevraagd om een essay te schrijven over hun beeld van de overheid van de toekomst. Welke perspectieven worden dominant? Welke metafoor hoort daarbij? Tenslotte heeft een deel van de essayisten ook deelgenomen aan een verdiepend gesprek.

De zeven essays zijn geschreven door :
• Hans Alders – voormalig minister van VROM, nationale coördi¬nator Groningen e.a.
• Rutger Claassen – Politieke Filosofie en Economische Politiek, Universiteit Utrecht
• Ellen van Doorne – Bestuursondersteuning, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
• Mike Duijn, Jitske van Popering-Verkerk, Jannes Willems en Arwin van Buuren – Departement Bestuurskunde en Sociologie, Erasmus Universiteit Rotterdam
• Willem Koerselman – Koerselman Consulting
• Joris van der Voet – Instituut Bestuurskunde, Universiteit Leiden
• Benedict Wauters – Vlaamse overheid, Ministerie van Werk en Sociale economie

De essays en de verdiepende discussie vormen belangrijke bouwstenen voor het hoofdstuk ‘Nieuwe Sturing’ in het Trendboek Expeditie RWS2050, dat in het voorjaar van 2020 beschikbaar komt op deze webite. De afzonderlijke essays kunt u hieronder lezen. Per essay is er ook een ondersteunend document te vinden.

Download:

Lees meerSluiten
Maatschappelijke impact van IT-ontwikkelingen

Het is een open deur om te zeggen dat IT ons hele leven in steeds grotere mate doordringt: alomtegenwoordige sensoren, the internet of things, artificial intelligence in wegkantsystemen maar evenzeer in de rechtspraak en bij de vergunningverlening, andere manieren van communiceren – en deze lijst is gemakkelijk uit te breiden. Hoe gaan die IT ontwikkelingen zich in de toekomst verder manifesteren?

De verslaglegging van deze verkenning volgt binnenkort.

Lees meerSluiten
De transitie naar circulariteit

De Nederlandse overheid streeft naar een circulaire economie in 2050. Het is goed mogelijk dat de ontwikkeling daar naartoe ook voor Rijkswaterstaat van belang is. Transportstromen zullen wellicht veranderen en daarmee ook het ruimtegebruik. Bovendien: Rijkswaterstaat maakt uiteraard zelf ook gebruik van grondstoffen bij zijn werk aan de droge en natte infrastructuur in Nederland. Er zijn nog vele verschillende beelden van een toekomstig circulaire maatschappij. Nicolien van Aalderen en Henk-Jan van Alphen van KWR hebben op basis van bestaande binnen- en buitenlandse toekomstverkenningen drie scenario’s gemaakt van een mogelijke circulaire toekomst. Die drie scenario’s worden in het PDF hieronder verder toegelicht.

Download:

Lees meerSluiten
Themagroep Religie en Levensbeschouwing

Zien religieuze voorgangers en mensen die zich met levensbeschouwingen bezig houden nieuwe trends in de maatschappij? We checkten het tijdens een discussiebijeenkomst in Utrecht.

Download:

Lees meerSluiten